Poland – March 1st: The National Day of Remembrance of the „Cursed Soldiers”

March 1st: The National Day of Remembrance of the „Cursed Soldiers”

Source: European Network Remembrance and Solidarity (ENRS). Created on Friday, 26 February 2016 07:07

The ‘Cursed soldiers’ of the anti-communist underground, June 1947

This national day commemorates members of the independence underground who in 1945 (and partially even in 1944) started an armed struggle against the communist regime in Poland and its Soviet patrons.

The Day of Remembrance of the “Cursed Soldiers” was established by the Polish Parliament in 2011. It is celebrated on 1st of March, that is the anniversary of execution of seven officers of the organization “Wolność i Niepodległość” (“Freedom and Independence”) in a prison in Warsaw. This national day commemorates members of the independence underground who in 1945 (and partially even in 1944) started an armed struggle against the communist regime in Poland and its Soviet patrons.

This particular term “cursed soldiers” shows that those, who were the most persistent defenders of the Polish right to self-determination, were until 1989 described as villains and presented in media and in school curricula as deplorable reactionaries and criminals. The fight against them was also an important component of the “founding myth” upon which the communist regime in Poland was based.

The Polish independence underground was an important factor in the post-war Polish history. Its scale is estimated at about 200.000 men and women in 1945-1946, among them 15.000-20.000 in partisan units and battle groups. They were mainly conspirators and fighters with a lot of experience gained during the war in the fight against Germans in the Home Army and National Armed Forces. Underground troops were attempting to destroy the structures of the communist regime, fighting against communist militia and political police, called the Security Service (“Urząd Bezpieczeństwa”, UB), attacking Polish and Soviet prisons in order to liberate arrested companions. Sometimes the units of anticommunist underground were taking control over some regions of Poland for a few weeks.

In 1947 the communist government declared an amnesty and about 70.000 of the “cursed soldiers” were able to leave prison on its terms. In the following years, until 1951, UB managed to destroy all of the higher command of the independence underground and since then survival became the only aim of those still numerous but left alone units. Nonetheless, even in 1955 the communist government noted about 1.300 combat actions of the underground. After 1956 the number of fighters started to decline rapidly. The last partisan hiding in the area of Lublin was killed in a manhunt in October 1963.

The armed struggle against the communist regime in Poland had many features of a civil war and was very cruel and bloody. It is estimated that about 22.000 of soldiers, militia members and other functionaries of Polish communist units and at least 1.000 functionaries of the Soviet NKVD were killed by underground fighters or in a struggle against them. The losses of the “cursed soldiers” were also huge. It is assessed that about 8.000 were killed in direct fight, about 5.000 were sentenced to death by communist courts and about 21.000 died in prisons and camps. Lives of those who survived, among them the amnestied ones, were very hard as they were treated as the most uncompromising enemies of the communist regime. They were persecuted and kept under surveillance until 1990.

The big scale of preparation for the Day of Remembrance of the “Cursed Soldiers” every year shows that, despite the declining interest in history, there is a spontaneous and large need to commemorate those – for so long persecuted, humiliated and then forgotten – heroes of Polish fight for independence. It is interesting that apart from official state ceremonies in Warsaw and other big cities, this new national day is inspiring for many grassroots initiatives in medium and small cities and villages, that is places where the anticommunist underground was the most active.


1 marca – Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Źródło: Telewizja Republika; kg7:00 1 marca 2016

1 marca przypada Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, który jest hołdem wyrażonym bohaterom antykomunistycznego podziemia, którzy przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu reżimowi komunistycznemu. Został ustanowiony 9 lutego 2010 r.

Dzień 1 marca jest upamiętnieniem egzekucji siedmiu członków Zrzeszenia “Wolność i Niezawisłość” (WiN), która odbyła się 1 marca 1951 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie. Wśród straconych byli: prezes IV Zarządu Głównego WiN – ppłk Łukasz Ciepliński oraz mjr Adam Lazarowicz, mjr Mieczysław Kawalec, kpt. Józef Batory, kpt. Franciszek Błażej, kpt. Józef Rzepa i por. Karol Chmiel.

Dzień ten podkreśla zasługi organizacji i oddziałów niepodległościowych, które po zakończeniu II wojny światowej zdecydowały się na podjęcie walki o suwerenność i niepodległość Polski. Jest wyrazem hołdu dla żołnierzy tzw. drugiej konspiracji, za okazane męstwo, niezłomną postawę i przywiązanie do polskich tradycji patriotycznych.

Z inicjatywą ustawodawczą dot. ustanowienia 1 marca Narodowego Dnia Pamięci “Żołnierzy Wyklętych” wystąpił w 2010 roku śp. prezydent Lech Kaczyński.

W uzasadnieniu zapisano, że święto jest “wyrazem hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za świadectwo męstwa, niezłomnej postawy patriotycznej i przywiązania do tradycji patriotycznych, za krew przelaną w obronie Ojczyzny (…). Narodowy Dzień pamięci “Żołnierzy Wyklętych” to także wyraz hołdu licznym społecznościom lokalnym, których patriotyzm i stała gotowość ofiar na rzecz idei niepodległościowej pozwoliły na kontynuację oporu na długie lata”.

Losy Żołnierzy Wyklętych, a raczej Niezłomnych, pełne bezgranicznego bohaterstwa, na trwałe wpisują się na najwspanialsze karty wielkiej księgi oręża polskiego. Ich przykład staje się podwaliną w tworzeniu nowego oblicza Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej – ich tożsamości, etosu służby i szacunku dla żołnierskiego munduru.

Żołnierze Niezłomni potwierdzili swoim działaniem, że walka o niepodległość zawsze przynosi owoce korzystne dla narodu. Opór zbrojny niezłomnych, walka robotników i studentów, a później wielki ruch narodowo-społeczny Solidarność ostatecznie przyniosły Polsce niepodległość. Właśnie dlatego tradycja Niezłomnych stanowi trwały fundament Polskich Sił Zbrojnych i jest dowodem trafności myśli Józefa Piłsudskiego: “być zwyciężonym i nie ulec to zwycięstwo”.

Polskie podziemie antykomunistyczne miało w swoich szeregach ok. 250 000 członków, w tym ok. 40 000 żołnierzy prowadziło walkę z bronią w ręku. Bronili ludności wiejskiej przed rabunkami i prześladowaniami NKWD i administracji okupacyjnej, wyzwalali aresztowanych z więzień, piętnowali kolaborantów i likwidowali zdrajców. Ostatnie oddziały walczyły jeszcze w latach 60-tych XX w.

Bilans działalności pokolenia Polski Podziemnej był tragiczny. W latach 1944-1963 komunistyczne sądy orzekły ponad 8 tys. wyroków śmierci, z których 4,5 tys. wykonano. Ponad 200 tys. patriotów trafiło do więzień i obozów, z których prawie 21 tys. zostało zamordowanych. 20 000 poległo w walce, a ponad 50 000 zostało wywiezionych do obozów w Związku Sowieckim. Aparat represji skazał ok. 250 000 za tzw. przestępstwa polityczne. Ostatni żołnierze podziemia niepodległościowego opuszczali więzienia na początku lat siedemdziesiątych. 9 lutego 2010 r. Prezydent Lech Kaczyński w hołdzie Żołnierzom Niezłomnym ustanowił 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

Losy Żołnierzy Niezłomnych zyskują coraz większą popularność, zwłaszcza wśród młodego pokolenia. Doprowadziło to do tego, że w całej Polsce narodziła się swojego rodzaju moda na tych polskich bohaterów. W związku z Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych w całym kraju odbędą się uroczystości państwowe, które upamiętnią działalność Niezłomnych.

 

Visits: 9